است ، جولانگاه فكر خود نسازيد و هر روزه تقرير كنيد كه رؤيت به‌خروج شعاع است ! و اين فنگرافى كه اكنون منتشر است در همگى بلاد ، اذهان شما را تحريك ندهد و به هيچ‌وجه عطف عنان فكر را به‌طرف او نكنيد و از قوت بخارىكه احمال و اثقال را به سرعت تمام بر روى قضبان آهن حركت داده ، از ملكى به ملكى نقل مىكند ، پرسش ننمائيد و آلات حافظةالصوت و نقالةالصور و نظاره ارصديه و نظاره معظمه و امثال آنها را محل و موضوع بحث قرار ندهيد ؟ [ 1 ] و آيا جايز است كه شما بحث در اين امور جديده را ترك نمائيد به‌جهت آنكه در شفاى ابن‌سينا و حكمت اشراق شهاب‌الدين مذكور نيست ؟ ! . و آيا نه واجب است بر شما كه خدمت كنيد آيندگان را به افكار عاليه خود ، چنانچه سابقين گرام از براى شما خدمت كردند ؟ - آيا نه لازم است بر حكيم ، بلكه بر هر عاقلى كه به جهل راضى نشود و به غفلت خورسند نگردد ؟ آيا نقص نيست انسان را كه فكرش از براى طلب اسباب حركت نكند ؟ آيا عيب نمىباشد از براى عالم دانا و حكيم بينا ، كه جميع عالم را فنون جديده و اختراعات نو و انشاآت تازه فراگرفته باشد ، با وجود اين ، او را از علل و بواعث آنها هيچ‌گونه خبرى نباشد و عالم از حالى به حالى ديگر متحوّل شده باشد و او سر از خواب غفلت برندارد ؟ و آيا لايق است محقق را كه سخنها در مجهول مطلق براند و معلوم مطلق را نداند ؟ و در ماهيات موهومه موشكافيها كند و از معرفت امور ظاهره بازماند ؟ و اين است مجمل آنچه مىخواستم در اين معنى بيان كنم و انشاءاللَّه باز بدين موضوع رجوع كرده مفصلًا سخن خواهم راند و اميدوارم از علماى اعلام هندوستان كه بر اين مقاله نظر دقت فرمايند و البته بعد از نظر صحيح ، خلوص نيتم بر آن‌ها ظاهر و هويدا خواهد گرديد والسلام - .

--> [ 1 ] . اشاره به تلغراف و فنوگراف و كهربا و حافظةالصوت ! و . . . در زمانى بوده كه خبرى از كامپيوتر ، موبايل ، ماهواره ، اشعه ليزر و هزار و يك اختراع ديگر دنياى جديد ، در ميان نبود . . .